Image is not available
Image is not available

آزمایشگاه تشخیص طبی الزهرا

Alzahra Medical Laboratory
Arrow
Arrow
Slider

بروسلوز (Brucellosis) یا تب مالت یا تب مواج یک بیماری مشترک بین انسان و دام  است که عامل آن باکتری بروسلا (Brucella) می باشد که یک کوکوباسیل گرم منفی کوچک، فاقد کپسول، غیرمتحرک و داخل سلولی از خانواده بروسلاسه (Brucellaceae) است. تا کنون 12 گونه از باکتری بروسلا شناسایی شده است که 3 گونه بروسلا ملی تنسیس (B.melitensis) ، آبورتوس (B.abortus) و سوییس (B.suis) به طور معمول در انسان بیماریزا هستند و آلودگی انسان معمولا از طریق مصرف لبنیات و محصولات دامی آلوده و یا تماس با دام آلوده اتفاق می افتد. عامل تب مالت در ایران بیشتر بروسلا ملی تنیس است. شکل حاد بیماری همراه با علائمی چون تب، لرز، تعریق، درد عضلانی و ضعف است. شکل مزمن بروسلوز با علائمی همچون تورم عقده های لنفی، بزرگی طحال و کبد و گاه آبسه های استخوان، مغز، کلیه ها و دیگر اندام داخلی همراه می باشد. در ایران بروسلوز همچنان یک معضل بهداشتی هم در انسان و هم دام به شمار می رود . در دام ایجاد سقط جنین می کند.

Model of Brucella Abortus 55

 

   

اشکال بالینی بروسلوز

  1. تحت بالینی: (تحت حاد) علائم و نشانه های بیماری مبهم (خستگی و سردرد)
  2. باکتریمیک: (حاد) تب مواج , لرز, عفونت وارد خون می شود. سایر عوارض (مننژیت, آندوکاردیت, عفونت مفاصل و..)
  3. سرولوژیک: علائم ملایم و سابقه نوشیدن شیر خام یا پنیر تهیه شده از شیر پاستوریزه نشده
  4. لوکالیزه: بروز علائم تدریجی سیستمیک ( گرانولوم در کبد- مغز استخوان طحال و)
  5. مزمن: درپی نوع حاد یا باکتریمیک ویا نوع لوکالیزه گاهی تا ۲۰ سال گزارش شده است.عوارض مننژیت ,هپاتیت, آبسه کبد, زخم مزمن پوستی

 

  بروسلوز شغلی

 تماس مداوم با میکروب یروسلا یا واکسن آن ( دامداران, دامپزشکان) منجر به تحریک مداوم سیستم ایمنی و اقزایش Ab از جنس IgGدر سرم این افراد تا تیتر 1/320 بدون علائم بالینی بیمار و بدن آنها دارای مقاومت نسبی به بروسلا می شود.

بروسلوزدر کودکان

جداسازی میکروب از کشت خون جداسازی می شود ولی تست رایت ۱/۲۰ تا۱/۴۰ به علت وضعیت ضعیف سیستم ایمنی کودکان منفی است ولی بیماری وجود دارد.

 6br25

   

پاسخ های ایمنی همورال در بروسلوز:

  1. مرحله حاد: در این مرحله هر دو آنتی بادی نوع IgMوIgG در سرم بالا هستند . ولی در اواخر مرحله فاز حاد نوع IgM بالاتر است .اواخر هفته اول بیماری یا اوایل هفته دوم شروع تولید Ab از جنس IgM و در روز ۱۳ تا ۲۱ به حداکثر می رسد. از روز ۱۴تا ۲۱ تولید IgG شروع می شود تیتر آن در هفته چهارم تا هشتم به حداکثر می رسد. و از IgM هم بیشتر می شود . تیتر IgM کاهش نمی یابد ولی تیتر IgG کاهش می یابد.
  2. مرحله تحت حاد: حداکثر آنتی بادی از جنس IgM است.
  3. مرحله مزمن: در این مرحله IgG و IgA مشاهده می شود.
  4. مرحله بازگشت بیماری: برگشت تطاهرات بیماری بعد از یک چند ماه. IgGوIgA در این مرحله مشاهده می شود .

جهت پیگیری روند درمان بروسلوز، مقایسه تیتر IgM در مرحله حاد بیماری و مرحله نقاهت بیماری اهمیت داردوعدم درمان مناسب و یا درمان ناقص باعث ورود بروسلوز به فاز مزمن می گردد. بروسلوزبه دو شکل مشاهده می شود:

  1. فعال: ابتلای شخص به بیماری (مرحله حاد) وجود IgMوIgG در سرم بیمار
  2. غیر فعال: ابتلای شخص به بیماری در گذشته وجود IgM در سرم بیمار

    تشخیص بیماری

بهترین راه تشخیص بیماری ، کشت خون, مایع مغزی- نخاعی, مایع مفصلی و مغز استخوان می باشد. احتمال جداسازی در مواقعی که تب بالاست بیشتر است ولی در مواقع قطع تب هم می توان کشت خون انجام داد. همیشه کشت میکروب وجداسازی آن بخصوص موقعی که بیماری مزمن می شود امکان پذیر نیست. سازمان جهانی بهداشت ۵ آزمایش سرولوژی استاندارد را توصیه می کند:

  1. روش اسکرینینگ (رزبنگال ، سروآگلوتیناسیون لوله ای رایت،  2ME  Wright ٫ آزمایش کومبس رایت )
  2. آزمایش ثبوت مکمل
  3. ایمنوفلورسانی غیرمستقیم
  4. رادیوایمنواسی
  5. الایزا

 brucella2 5525

    روش اسکرینینگ جهت تشخیص آنتی بادی های اختصاصی

بر خلاف آنچه که در بیشتر آزمایشگاه های تشخیصی در ایران انجام می شود، ارزیابی حضور آنتی بادی های اختصاصی علیه بروسلا از کلاس IgM و IgG با استفاده از روش الایزا، به عنوان روش اسکرینینگ شناخته می شود. بر این اساس نمونه های بیماران مشکوک به بروسلوز ابتدا از نظر حضور IgG و IgM بررسی می شوند.

images

 

تفسیر نتایج:

در مرحله حاد بیماری، آنتی بادی های اولیه از کلاس IgM هستند که به سرعت با افزایش آنتی بادی های IgG همراه می شوند که البته ممکن است پس از درمان تیتر IgG کاهش یابد. هر چند در موارد بدون علامت و غیرفعال بیماری نیز ممکن است تیترهای بالایی از IgG گردشی، در سرم افراد آلوده یافت شود. بروسلوز مزمن اما با حضور غالب آنتی بادی های IgG ، بدون حضور (یا مقدار ناچیز) آنتی بادی های IgM مشخص می شود.

افزایش میزان آنتی بادی اختصاصی در نمونه های سرمی دوتایی می تواند به عنوان مدرکی از عفونت اخیر باشد. حضور IgM اختصاصی در یک نمونه تکی نیز می تواند علت عفونت اخیر باشد، هر چند آنتی بادی های کلاس IgM ممکن است تا ماه ها پس از بیماری حاد نیز قابل ردیابی باشند.

CDC پیشنهاد می کند که نتایج مثبت از نظر IgG و یا IgM در روش الایزا ، با استفاده از روش استاندارد آگلوتیناسیون (SAT) تایید شوند. نتایج مثبت به روش الایزا که توسط SAT تایید نشده اند، ممکن است نشان دهنده نتایج مثبت کاذب باشند. اما اگر همچنان شک به بیماری بروسلوز بود، آزمایش باید 7 تا 14 روز بعد مجدد تکرار شود.

agglutination basic skills 24 638 sta

 

ملاحظات:

در روش الایزا، از آنتی ژن گونه بروسلا آبورتوس استفاده می شود، اما ممکن است واکنش متقاطع با سایر گونه های بروسلا مشاهده شود، بنابراین روش الایزا نباید جهت افتراق گونه های بروسلا مورد استفاده قرار گیرد. آلودگی به بروسلا کنیس ، که عامل نادری برای ابتلای انسان به شمار می آید، ممکن است با این روش قابل تشخیص نباشد. ردیابی آنتی بادی های اختصاصی IgG و IgM علیه گونه های ملی تنسیس و سویس نیز با این روش ممکن است نتایج منفی کاذب داشته باشد.

روش الایزا باید صرفا به عنوان یک روش اسکرینینگ استفاده شود و همان طور که گفته شد نتایج مثبت و همچنین نتایج مشکوک، باید با روش های آگلوتیناسیون استاندارد تایید شوند. علاوه بر این، تفسیر نتایج آزمایش می بایست در کنار علائم ، سابقه بیمار و یافته های بالینی انجام شود.

brocela capture

 

    روش تاییدی آگلوتیناسیون

مطابق دستورالعمل CDC ، نتایج مثبت حاصل از روش الایزا، می بایست با روش استاندارد آگلوتیناسیون (Standard agglutination test) مورد تایید قرار گیرند. در حال حاضر چندین روش آگلوتیناسیون برای تشخیص بروسلوز وجود دارد که رایج ترین اینها روش های تیوب آگلوتیناسیون (رایت) ،کومبس رایت و رزبنگال می باشد و مدت هاست در آزمایشگاه های تشخیص طبی ایران مورد استفاده قرار می گیرند. اخیرا تکنیک های دیگری نیز در بازار ارائه شده اند که مزایایی نسبت به روش های مذکور دارند. از آن جمله می توان به روش میکروآگلوتیناسیون اشاره نمود که تحت عنوان بروسلا کپچر نیز شناخته می شود و نتایج آن معمولا با نتایج روش کومبس رایت مطابقت دارد. روش دیگر ژل آگلوتیناسیون است که به دلیل کوتاه تر بودن زمان انجام ، می تواند در موارد اورژانس کاربرد داشته باشد. نتایج این روش نیز معمولا با نتایج آزمایش کومبس رایت تطابق دارد.

724247 20.KC 1IVC1b c

تفسیر نتایج:

مطابق اعلام سازمان بهداشت جهانی (WHO)،در مناطقی که بیماری بروسلوز آندمیک می باشد، باید به این نکته توجه شود که تیترهای بیشتر از 1:160 باید به عنوان نتیجه مثبت در نظر گرفته شود، این در حالی است که در مناطق غیرآندمیک، تیترهای  بالاتر از1:80  به عنوان مثبت قلمداد می شوند. با توجه به شیوع قابل توجه بیماری در دام های مناطق مختلف ایران، می بایست این بیماری در کشور ما به عنوان آندمیک در نظر گرفته شود.

هر چند مثبت بودن نتیجه آزمایش سرولوژی لزوماً نشانه بیماری فعال نمی باشد. بر اساس اعلام CDC، افزایش 4 برابری (یا بیشتر) در تیتر آنتی بادی، بین مرحله حاد و نقاهت بیماری، می تواند اثبات کننده بیماری حاد باشد. در روش های آگلوتیناسیون از آنتی ژن های مشتق از بروسلا آبورتوس استفاده می شود، لذا ممکن است در موارد آلودگی به سایر گونه ها نتیجه منفی حاصل گردد.

با توجه به اینکه آنتی بادی های اختصاصی ممکن است برای ماه ها یا سال ها پس از عفونت نیز در سرم افراد یافت شوند، روش های سرولوژی نمی توانند تاییدکننده بیماری فعال باشند و جداسازی باکتری بیماریزا از نمونه های کلینیکی، روش تاییدی به شمار می آید.

 

 images 55585

    تکنیک جدید میکروآگلوتیناسیون

همان گونه که ذکر شد، روش های آگلوتیناسیون به عنوان روش های تاییدی، در تشخیص بروسلوز از اهمیت خاصی برخوردار هستند. از این بین، تکنیک میکروآگلوتیناسیون یا همان Brucella Capture ، روشی با حساسیت و اختصاصیت بالاست که توسط CDC نیز مورد تایید واقع شده است. از مهمترین مزایای این تکنیک ارزشمند می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

v    حساسیت و ویژگی بالا

v    کیفیت بالای محلول ها و مواد مورد استفاده در قیاس با روش های معمول همچون رایت و رزبنگال

v    تطابق نتایج با روش کومبس رایت

v    قابلیت ردیابی آنتی بادی های ناقص و آگلوتینین های ضعیف

با توجه به آنچه که گفته شد، استفاده از روش میکروآگلوتیناسیون، نه تنها حساسیت تشخیصی را افزایش می دهد، بلکه نیاز به انجام آزمایش های تکمیلی همچون کومبس را برطرف می کند.

 

 


 

منابع

http://en.vircell.com/products/brucellacapt/

https://www.cdc.gov/brucellosis/index.html

 

عدم نمایش دیدگاه از

1100 کاراکتر باقیمانده است


ساعات پاسخگویی
صبح ها : 7 الی 13:30
عصرها : 15 الی 20
آدرس :
خمینی شهر - خیابان شریعتی جنوبی - دارالشفاء حضرت زهرا (س)

عضویت در خبرنامه