Image is not available
Image is not available

آزمایشگاه تشخیص طبی الزهرا

Alzahra Medical Laboratory
Arrow
Arrow
Slider

 

 

هورمون آنتی مولرین (AMH)

 

هورمون AMH

 

 این هورمون در بافت بیضه‌ی مردان و تخمدان زنان تولید می شود و میزان آن برحسب سن و جنس متغیر است. در زنان این هورمون بوسیله سلولهای گرانولوزا در فولیکولهای موجود در تخمدان ساختهمیشود. اندازه‌گیری سطح این هورمون برای ارزیابی تعداد فولیکولهای باقیمانده (ذخیره) یا تخمکها در تخمدان اهمیت دارد. ارزیابی ذخیره تخمدانی توسط هورمونهای سرمیFSH وAMH و سونوگرافی لگن انجام میگیرد. حساسیت تستAMHبسیار بالا است و حتی از این تست به تنهائی میتوان برای غربالگری اولیه ذخیره تخمدانی استفاده کرد.

 

13950506123418141e1

پژوهشگران معتقدند که نقش این هورمون، جلوگیری از رشد فولیکول های تخمدانی است. هورمون آنتی مولرین از سلول های گرانولوزا که تخمک را احاطه کرده اند، ترشح می شود ودر سرم قابل سنجش است. بنابراین میزان تولید آن، شاخص تعداد تخمک های فعال باقیمانده در فولیکول ها است که با افزایش سن باروری مقدار آن کاهش می یابد. خصوصیات جالب این ماده آن است که در طی سیکل قاعدگی برخلاف FSH و Inhibin B و استرادیول، سطح سرمی آن نیز تغییر نمی کند و در هر روزاز سیکل ماهانه قابل اندازه گیری است. همچنین چون بی واسطه از تخمدان ها آزاد می شود، با مصرف داروی ضد باروری، حاملگی و یا آگونیست های GhRH تغییر نمی کند.

 

 

 

ذخیره تخمدانی AMH

منظور تعداد سلولهای فولیکول اولیه است که در تخمدانها وجود دارد. این سلولها در بدو تولد حدود یک میلیون عدد هستند ولی هنگام بلوغ تعداد زیادی از آنها از بین رفته و چیزی حدود ۴۰۰۰۰۰ عدد باقی‌مانده است. در سراسر دوره باروری در زنان حدود ۴۰۰ سلول از این ذخیره تخمدانی رشد و تمایز کرده و به تخمک (سلول جنسی زن) تبدیل می‌شوند. با افزایش سن در زنان از تعداد این سلولهای ذخیره شده کاسته می شود.

 

 

اهمیت AMH

این هورمون در اوایل رشد جنین پسر توسط بافت بیضه تولید میشود و سبب رشد اندامهای جنسی مردانه میشود، در حالیکه مانع از رشد اندام جنسی زنانه میگردد AMH .در نوزادان پسر بالا است و تا ۲ سالگی بالا میماند و سپس بتدریج کاهش می‌یابد و در سن بلوغ به میزان حداقل خود می رسد.

در جنین دختر AMH تولید نمی‌شود و عدم حضور این هورمون اجازه میدهد کهاندام جنسی زنانهرشد کند. سطح این هورمون در دختران تا سنبلوغپائین است در دوره ی پیش از بلوغ تولید آن در تخمدانها آغاز شده و سطح آن افزایش می‌یابد. سطح AMHبتدریج طی سالها کاهش می‌یابد و در دوران پیش ازیائسگیو شروع یائسگی تقریبا غیرقابل اندازه گیری خواهدبود.

 

AMH Decreases with Age

 

زنانی که ذخیره تخمدانی کاهش یافته ای دارند دارای قدرت باروری پائینی میباشند و نیز در معرض خطر بیشتری برایسقط جنینهستندAMH .در دوران باروری در زنان بسیار اهمیت داردAMH .در تنظیم و تعادل اثر دوره ای FSH وLH در تخمدان و در نتیجه در تکامل و رسیدن تخمک نقش دارد. سنجش این هورمون می تواند در تخمین ذخیره‌ی تخمک و احتمال باردارشدن کمک کند.

 

موارد درخواست تست

زنان کمتر از ۳۸ سال که قصد دارند بارداری خود را بدلیل مسائل شخصی و یا اجتماعی به تاخیر اندازند. چنین افرادی اگر در نتیجه انجام این تست مشخص شود که ذخیره تخمدانی پائینی دارند میباید زودتر اقدام به باردار شدن کنند تا به این وسیله شانس موفقیت خود را در بچه دار شدن افزایش دهند. زنان مسن‌تر از ۴۰ سال کاندیدهای خوبی برای انجام این تست نیستند زیرا آنها بطور طبیعی (بدلیل بالا بودن سن) دارای ذخیره تخمدانی کمتری هستند. گروه دیگری که کاندید برای انجام این تست هستند زنانی هستند که در معرض خطر بالائی برای کاهش ذخیره تخمدانی هستند که شامل افرادی است که سابقه خانوادگی برای نارسائی تخمدان دارند و یا افرادی که مبتلا به بیماریهای خودایمنی هستند و بالاخره افرادی که شیمی‌درمانی کرده اند و یا سابقه جراحی تخمدان دارند.

AMH Anti Mulerian Hormon آنتي مولرين هورمون متخصص زنان رشت

 

سایر موارد کاربرد این تست عبارتند از:

  • ارزیابی فعالیت تخمدانی و باروری
  • ارزیابی سندرمتخمدان پلی کیستیک
  • پایش (مانیتورینگ) درمانسرطان تخمدان)تومورهای ترشح کننده( AMH
  • ارزیابی ناهنجاری جنینی و تشخیص جنسیت آن
  • پیش‌بینی شروع دوران یائسگی
  • ارزیابی فعالیت بیضه در نوزادان پسر

 

زمان انجام تست AMH 

از آنجا که AMH برخلاف FSH در طول سیکل ماهانه دارای نوسانات کمی است بنابراین در هر روز از سیکل ماهانه میتوان این تست را انجام داد.

نمونه خون سیاهرگی که در آزمایشگاه از طریق خونگیری از سیاهرگهای سطحی به سادگی انجام میگیرد. برای انجام تست رعایت شرایط خاصی لازم نیست.

 

anti mullerian hormone 2

 

تفسیر نتایج

  •  AMHدر سندرم تخمدان پلی‌کیستیک افزایش می یابد.
  •  AMHدر برخی از انواع سرطانهای تخمدان افزایش می‌یابد.
  • کاهش AMH در دوره‌ی درمانتومورهای تخمدانکه این هورمون را تولید میکنند نشان دهنده‌ی اثربخشی درمان است.
  • تست AMH در فرآیند لقاح خارج رحمی (IVFکاربرد دارد. میزان AMH با احتمال موفقیت IVF ارتباط دارد.
  • کاهش قابل ملاحظه در سطح AMH نشان دهنده ی شروع یائسگی است.
  • سطح هورمون AMH در دختربچه‌ها و پس از یائسگی پائین است.
  • فقدان یا پائین بودن سطح این هورمون در پسربچه‌ها ممکن است در اثر اختلال در ژن AMH باشد و معمولا در صورت عدم رشد بیضه ها یا در اختلال در عملکرد بیضه‌ها دیده میشود. فقدان آندروژنها منجر به ناهنجاری دستگاه تناسلی و اندامهای جنسی میشود.
  • طبیعی بودن سطح AMH و آندروژنها در پسربچه‌هائی که بیضه‌ی آنها پائین نیامده به این معنی است که بیضه‌ها وجود دارند و فعالیت آنها هم طبیعی است ولی از نظر فیزیکی در جایگاه طبیعی خود قرار نگرفته‌اند.
  •  AMH توسط فولیکول در حال رشد در تخمدان با سرعت ثابتی تولید میشود و مقدار آن تحت تاثیرقرصهای ضدباردارییا حاملگی قرار نمی‌گیرد.

تفسیر سطح AMH در خون
High (often PCOS) Over 3.0 ng/ml
Normal Over 1.0 ng/ml
Low Normal Range 0.7 - 0.9 ng/ml
Low 0.3 - 0.6 ng/ml
Very Low Less than 0.3 ng/ml


منابع :

https://labtestsonline.org/understanding/analytes/anti-mullerian-hormone/tab/test

https://www.createhealth.org/fertility-diagnosis/amh

تعریف ها

کالپروتکتین (Calprotectin):

 پروتئینی هترودیمر بوده و توانایی اتصال به Ca وZn را دارد. این پروتئین درسیتوزول نوتروفیل ها و در غشا مونوسیت ها وجود دارد. به دنبال فعال شدن نوتروفیل ها یا اتصال مونوسیت ها به آندوتلیال، کالپروتکتین آزاد شده و میزان آن در سرم یا مایعات بدن افزایش می یابد. در نوتروفیل ها، این پروتئین حدود نیمی از کل پروتئین سیتوزولی را تشکیل می دهد. کالپروتکتین توسط نوتروفیل های تحریک شده ومونوسیت ها به خارج از سلول ترشح می شود. کالپروتکتین در اثر تخریب و یا مرگ سلولی نیز  آزاد می شود. کالپروتکتین هم اثر باکتریو استاتیک و هم اثر شبه سیتوکینی در موضع ایفا می کند. کالپروتکتین خارج سلولی دارای خاصیت باکتریو استاتیک ، خاصیت ضد رشد سلولی و اثرات آپوپتوتیک است. همچنین مهار کننده رشد برخی قارچ ها و باکتری ها ، مهار کننده تکثیر برخی انواع سلولی متعدد شامل ماکروفاژها، لنفوسیت ها،سلول های پیش ساز خون ساز و رده سلولی تومورال بوده و یک شاخص مهم التهابی می باشد.

Calprotectin 4GGF

  

بیماري التهابی روده

 (IBD Inflammatory Bowel Disease بیماري ناشی از عملکرد نامناسب سیستم ایمنی در برابر باکتريهاي روده است و عمدتاً در سنین جوانی (بین 15 تا 30 سالگی) ایجاد شده و به دو صورت بیماري کرون و کولیت اولسرو تقسیم بندي میشود.

   افزایش میزان کالپروتکتین در بافت های التهابی
در بسیاری از موارد بیماری های التهابی مانند روماتوئید آرتریت، فیبروز سیستیک، مولتیپل اسکلروزیس و عفونت HIV، همچنین در مدفوع بیماران مبتلا به بیماری کرون  ( Crohn’s disease ) و سرطان های کلورکتال دیده می شود. در حین التهاب دیواره روده، گرانولوسیت ها از دیواره روده عبور می کنند. بنا بر این کالپروتکتین در مدفوع قابل تشخیص است.
پژوهش های متعدد نشان می دهد که کالپروتکتین مدفوعی به میزان مشخص در بیماری های اندام های داخلی مانند بیماری های التهابی روده (IBD ) بیماری کرون، کولیت اولسراتیو و سرطان کولون افزایش می یابد. این نشانگر حساس برای التهاب بافت های داخلی سبب می شود با ارزیابی کالپروتکتین مدفوعی تعداد موارد آندوسکوپی غیر ضروری را که یک تشخیص تهاجمی است، کاهش دهد.


 

کالپروتکتین و بیماری های دستگاه گوارش

 
در بیشتر موارد تشخیص مابین سندروم روده تحریک پذیر ( IBS ) و بیماری التهابی روده  ( IBD ) مشکل است. این امر منجر به موارد زیادی از بررسی کولونوسکوپیک غیر ضروری و تهاجمی می گردد. آزمایش کالپروتکتین تشخیص افتراقی مابین دو گروه بیماران را به راحتی و به وضوح امکان پذیر می کند.
 
نشانه های های بیماری های IBD و IBS ممکن است شبیه هم بوده و تشخیص افتراقی به آسانی امکان پذیر نباشد. مطالعات متعدد نشان می دهد که میزان کالپروتکتین مدفوعی در بیماران مبتلا به IBD به طور مشخصی افزایش می یابد، در حالی که در بیماران مبتلا به IBS این افزایش دیده نمی شود. افزایش کالپروتکتین در بیماران مبتلا به IBD متناسب با ارزیابی آندوسکوپیک و بافت شناسی فعالیت این بیماری است.
 
میزان کالپروتکتین در مدفوع به طور مشخص با ارزیابی آندوسکوپی و بافت شناسی فعالیت بیماری در بیماری کرون و کولیت اولسراتیو و همچنین با میزان ترشح مدفوعی سلول های نوتروفیل نشاندار با indium-111 متناسب است و حدس زده می شود که " استاندارد طلایی" در فعالیت بیماری التهابی روده می باشد. اندازه گیری سلول های نوتروفیل نشاندار با indium-111 خیلی هزینه بر است ( مربوط به هزینه بستری، تشخیص و آزمایش ها و مواد ایزوتوپیک یک بار مصرف ) و بیماران در معرض تشعشع رادیو اکتیو قرار می گیرند. به این دلیل تکرار این بررسی در بچه ها و بانوان باردار توصیه نمی شود.
به طور کلی مقادیر بالا رونده کالپروتکتین، پیش آگهی صحیح تری نسبت به CRPو   ESR دارد. مقایسه این نشانگر با بررسی خون مخفی در مدفوع در سرطان کولورکتال نشاندهنده مزایای تشخیصی تست کالپروتکتین مدفوع است. این پارامتر یک معیار تشخیص بسیار مهم است.

موارد کاربرد ارزیابی بالینی کالپروتکتین مدفوع

  •        نشانگر التهاب حاد
  •        تخمین درجه التهاب معده-روده ای
  •        جداکردن بیماران مبتلا به بیماری های التهابی روده (IBD) مانند بیماری کرون و کولیت خونریزی     دهنده- اولسراتیو ازبیماران مبتلا به    سندروم روده تحریک پذیر ( IBS)
  •        ارزیابی فعالیت التهابی در IBD 
  •        پاسخ به درمان و مانیتورینگ در IBD ( کاهش     سطح کاپروتکتین مدفوع)
  •        ارزیابی بهبودی مخاط در IBD
  •        پیش آگهی دهنده عود( افزایش سطح کاپروتکتین مدفوع )
  •       مونیتورینگ وضعیت بیماران پس از خارج کردن پولیپ
     
        

 

آزمایش کالپروتکتین :

 

در نمونه های مدفوع برای چند روز و در دمای یخچال پایدار است و مقدار بسیار کمی از آن ( کمتر از پنج گرم ) برای انجام آزمایش آن که با استفاده از فن آوری  Alegria می باشد،کافی است. این مزایا، امکان نگه داری نمونه را در منزل و تاخیر را در رساندن نمونه به آزمایشگاه فراهم می کند.

 

download 1
 

 

تفسیرآزمایش : 
-
مقدار نرمال: µg/g50 -0 
-
نتایج 51 تا 120 µg/g CALPRO، به عنوان حد مرزی مورد توجه قرار می‌گیرد و باید در خلال 4 تا 6 هفته دوباره ارزیابی گردد.
-
نتایج >120 µg/g به طور وضوح غیر طبیعی بوده و IBD را مطرح می‌کند.

 

Fecal Calprotectin1

 

 

    برتری های آزمایش :

  • تست غربالگری غیر تهاجمی، برای تشخیص بیماریهای التهابی روده Inflammatory Bowel Disease از سندرم روده تحریک پذیر(Irritable Bowel Syndrom) که دارای حساسیت ۱۰۰% برای یافتن بیماران IBD فعال و همچنین ارزش اخباری منفی‌ مطلوب(93%) جهت رد IBD است. غلظت کالپروتکتین مدفوع در بیماران کولیت اولسراتیو(uc) و کرون(cd) خاموش، به طور میانگین ۵ تا ۱۰ برابر و در بیماران فعال ۱۰-۲۰ برابر میانگین افزایش می‌‌یابد ولی‌ به علت هم پوشانی آن در بیماری فعال و غیر فعال، غلظت کالپروتکتین مدفوع به تنهایی قابلیت پیش گویی وضعیت بالینی بیمار را ندارد.
  • کالپروتکتین مدفوع در بیماران IBD خاموش زمانی‌ که به ۵ برابر حد طبیعی اش برسد می تواند با حساسیت ۹۰% و اختصاصیت ۸۳%، عود بیماری را در ۶ ماه آینده پیش بینی‌ کند، که آندوسکوپی از آن عاجز است.
  • این تست به علت غیر تهاجمی بودن، سادگی، سرعت بالا و ارزانی آن نسبت به انجام آندوسکوپی ارجحیت دارد و می توان از آن در مشکلات گوارش اطفال کمک گرفت.
  • کالپروتکتین مدفوع می تواند سرطان های کولورکتال را (به دلیل وجود التهاب موضعی) در همه مراحل Duke ,s A ,B ,C ,D با حساسیت 80-90% غربالگری کند، در حالیکه تست Fecal Occult Blood دارای حساسیت 40-58% و تنها قادر به غربالگری سرطان های پیشرفته (Duke ,s C ,D) می باشد.
  • کالپروتکتین مدفوع در 50% بیماران با پولیپ کلورکتال(که ممکن است بعضی پره کانسری باشند) افزایش می‌یابد ولی FOB فقط 10% این بیماران را شناسایی می کند.
  • در صورت اسهال مداوم خونی یا آبکی می تواند همراه با تست‌های دیگری مانند کشت مدفوع برای تشخیص عفونت باکتریایی و تست گلبولهای سفید در مدفوع و یا خون مخفی در مدفوع بکار رود. در صورت مشکوک بودن به التهاب ، سایر تست‌های مربوط به التهاب مانند ESR و CRP نیز انجام می شود.
  • این آزمایش به روش ایمونواسی و برای دادن نمونه مدفوع نیاز به ناشتایی و یا شرایط خاصی نیست.

 

 

 

z

 

محدودیت‌های آزمایش

  •  کالپروتکتین مدفوع، شاخصی برای حضور نوتروفیل‌ها در مدفوع بوده و ویژه IBD نیست.
  • دیگر بیماری‌های روده‌ای، شامل عفونت‌های GI و سرطان‌های کولورکتال، می‌تواند منجر به افزایش غلظت CALPRO گردند.تشخیص IBD نمی‌تواند تنها بر اساس نتیجه مثبت این آزمایش، تثبیت گردد.
  •  بیماران مبتلا به IBD، میان مراحل فعال و غیرفعال بیماری در نوسان هستند. نتایج تست نیز ممکن است نوسان داشته باشد.
  • خونریزی GI به میزان 100 میلی لیتر روزانه، غلظت کالپروتکتین مدفوع را تنها 15 µg/g افزایش خواهد داد.   

منابع:

روش های مختلفی شامل اندازه گیری مارکرهای شیمیایی و پارامترهای سونوگرافی و همچنین ترکیب این دو با هم، برای غربالگری سندرم داون ابداع شده است، اما به علت اشکالات موجود در این روش ها، دانشمندان همیشه به دنبال یافتن روش هایی بهتر بودند. بزرگترين ايراد در روش های قدیمی غربالگری، درصد بالای نتايج مثبت کاذب و منفی کاذب و در موردآزمایش‌های تأئيدی، احتمال سقط جنين به علت تهاجمی بودن روش نمونه‌گيری است.

 

نام انگليسي تست:

Hepatitis B surface antigen

مخفف انگليسي تست:

HBsAg

نام هاي متعارف ديگر:

HBsAg

آمادگي بيمار:

آمادگي خاصي لازم نيست

ساعات پذیرش : از 7 صبح تا 8 شب جوابدهی : 8 صبح تا 8:30 شب
آدرس :
خمینی شهر - خیابان شریعتی جنوبی - جنب دارالشفاء حضرت زهرا (س) - ساختمان سینا

عضویت در خبرنامه